چاپ پارچه سلولزیک با رنگزای راکتیو

چاپ پارچه سلولزیک با رنگزای راکتیو

چاپ پارچه سلولزیک با رنگزای راکتیو

 

 

  • مقدمات آماده سازی پارچه برای چاپ

۱. آهارگیری

۲. پرزگیری

۳. مرسریزاسیون

۴. پخت و سفیدگری

۵. تثبیت ابعادی

۶. چاپ

۷. تکمیل

تمام مراحل بالا در بخش رنگرزی با جزییات توضیح داده خواهد شد .

در مورد چاپ پارچه ی سلولزی با رنگزای راکتیو کنترل اسیدیته ی پارچه قبل از چاپ خیلی مهم می باشد که حتما باید ۷ باشد نه قلیایی نه اسیدی…عدم توجه هیدرولیز احتمالی رنگزا و کاهش راندمان رنگ حاصل از چاپ را شامل می شود

 

  • ساختار سلولز :

سلولز ۹۴%

واکس ها ۱ تا ۶%

پکتین ۴تا۶%

مواد دیگر ۱تا۶%

هدف از پخت بدست آوردن سلولز با حداقل ناخالصی است .

در مقدمات چاپ آهار گیری از اهمیتی بسزایی برخوردار است چرا که وجود نشاسته در کالا باعث پیوند خوردن رنگینه های راکتیو با گروه های هیدروکسیل نشاسته شده و از جذب رنگینه های به مقدار زیادی میکاهد. دوم تثبیت ابعادی و فیکس کردن پارچه از چین وچروک حین چاپ جلوگیری میکند.

 

  • ☆☆شناخت ساختار رنگزاهای راکتیو مناسب چاپ:

رنگهای به دو گروه نوع سرد ، دی کلرو تری آزینیل و نوع دوم یعنی منو کلرو تری آزینیل ( نوع گرم) که برای چاپ مناسب هستند تقسیم میشوند .

 

  • چرا منو کلرو تری آزینیل مناسبتر است ؟

در چاپ منسوجات هنگامیکه خمیر های چاپ معمولا با قلیای لازم تهیه می شوند و به همین لحاظ پایداری رنگ کاهش میابد پس اگر لازم باشد خمیرهای چاپ را برای مدت طولانی نگهداری کنیم جایگزین کردن رنگهای دی کلرو تری آزینیل توسط منو کلرو مزیت قابل ملاحظه ایی را سبب میشود چرا که تجزیه خیلی کمتری از رنگ منوکلرو تری آزینیل تحت PH خمیر چاپ صورت میگیرد.

 

سوال: این ساختار پارچه پنبه ایه؟

منظور عمدتا پنبه است ، حتا مقدار خیلی خیلی کمی پروتیین وجود دارد که در پخت تبدیل به کلرافین میشود و از بین میرود که البته بحث امشب ما نیست و من واردش نشدم .

 

  • اسامی تجاری رنگهای راکتیو متداول برای چاپ از گذشته تا به امروز:

پروسیون Procion

لوافیکسLevafix

دریمارینDrimarin

سومیفیکسSumifix

رمازولRemazol

سیباکرونCibacron

رنگزاهای راکتیو مناسب برای چاپ معمولا در کاتالوگ ها با حرف p یا H شروع می شوند.یکسری رنگزاهای راکتیو مناسب جهت چاپ با ذکر C.I نامبر :????
√√ مواد رنگزای راکتیو به دلیل واکنش پذیری زیاد محدودیتهایی را در چاپ ایجاد میکند ، این مواد رنگزا با آب واکنش میدهند به همین علت بصورت خمیر یا مایع وجود ندارند. همچنین رنگها راکتیو بدلیل واکنش کووالانس با لیف از مقاومت شستشویی بالایی برخوردار است .سرعت نفوذ بالا و درخشندگی از ویژگی های رنگزای راکتیو است همچنین رنگهای هیدرولیز شده که میل جذبی کمی دارند در شستشو براحتی از سطح کالا خارج میشوند ؛ هرچه افینیته رنگزا کمتر باشد هنگام شستشو از سهولت بیشتری بر خورداریم.

یکی از عواملی که در انتخاب رنگزاهای مناسب برای چاپ اهمیت دارد این است که رنگزای راکتیو حلالیت بالایی باید داشته باشد چون در خمیر چاپ میزان آب کم است در واقع حلالیت مناسب ۸۰گرم در کیلو باید باشد.  و یک نکته قدرت فعاله کمتر باشد میزان لکه گذاری در زمینه ی سفید نیز کمتر هست

پیوند شیمیایی مواد رنگزای راکتیو با سلولز بصورت نوکلوفیلی و یا استریفیکاسیونی در محیط قلیایی صورت میگیرد اتصال لیف در منو کلرو ها با یک عامل و بعنوان مثال در رنگزاهای راکتیو مثل بافانکشنال ها با چندین گروه عاملی واکنش دهنده است . مواد قلیایی بکار رفته در چاپ معمولا کربنات سدیم یا بی کربنات سدیم هستند که میزان ونوع آن بسته به شید رنگ و جنس پارچه متغیر است.

درچاپ راکتیو اضافه نمودن قلیا در نسخه چاپ باعث یونیزه کردن گروههای هیدروکسیل شده تا رنگینه بتواند با سلولز واکنش دهد.

√√ بی کربنات سدیم در بخار CO2 از دست داده و یونیزه شدن گروه هیدروکسیل را سرعت میبخشد.

 

در مورد استفاده از قلیا اجازه ی استفاده از قلیای قوی مثل هیدروکسد سدیم را نداریم از طرفی از قلیای ضعیف هم نباید استفاده کرد بلکه باید از یک قلیای مداوم استفاده کنیم…که به وفورترین و دردسترین جوش شیرین یا بی کربنات سدیم می باشد.

در مورد استفاده از قلیا اجازه ی استفاده از قلیای قوی مثل هیدروکسد سدیم را نداریم از طرفی از قلیای ضعیف هم نباید استفاده کرد بلکه باید از یک قلیای مداوم استفاده کنیم…که به وفورترین و دردسترین جوش شیرین یا بی کربنات سدیم می باشد.

علاوه بر قلیا و غلظت دهنده از یک اکسید کننده ضعیف برای جلوگیری از احیا ماده رنگزا نیز استفاده میشود .

اکسیدکننده های متداول برای چاپ با مواد رنگزای راکتیو ، سدیم نیترو بنزن سولفونات با نام تجاری لودیگل و یا کلرات سدیم هستند.

به این مواد که باعث مقاومت رنگزا در برابر احیا میشوند نمکهای مقاوم کننده Resist Salt میگویند.

 

چون بعضی از رنگزاهای راکتیو دارای گروه کروموفور آزوئیکی هستند و در شرایط احیایی هیدرولیز می شوند و ساختار کروموفوریکی تجزیه شده و در نتیجه بی رنگ می شود پس باید حتما یک اکسید کننده ی ضعیف در خمیر چاپ وجود داشته باشد که مانع از این کار شود.

همچنین برای افزایش حلالیت و جذب رنگ روی پارچه افزودن یک جاذب الرطوبه مانند اوره به خمیر چاپ الزامیست.

در مورد استفاده از قلیا اجازه ی استفاده از قلیای قوی مثل هیدروکسد سدیم را نداریم از طرفی از قلیای ضعیف هم نباید استفاده کرد بلکه باید از یک قلیای مداوم استفاده کنیم…که به وفورترین و دردسترین جوش شیرین یا بی کربنات سدیم می باشد.

در مورد استفاده از قلیا اجازه ی استفاده از قلیای قوی مثل هیدروکسد سدیم را نداریم از طرفی از قلیای ضعیف هم نباید استفاده کرد بلکه باید از یک قلیای مداوم استفاده کنیم…که به وفورترین و دردسترین جوش شیرین یا بی کربنات سدیم می باشد.

علاوه بر قلیا و غلظت دهنده از یک اکسید کننده ضعیف برای جلوگیری از احیا ماده رنگزا نیز استفاده میشود .

اکسیدکننده های متداول برای چاپ با مواد رنگزای راکتیو ، سدیم نیترو بنزن سولفونات با نام تجاری لودیگل و یا کلرات سدیم هستند.

به این مواد که باعث مقاومت رنگزا در برابر احیا میشوند نمکهای مقاوم کننده Resist Salt میگویند.

 

چون بعضی از رنگزاهای راکتیو دارای گروه کروموفور آزوئیکی هستند و در شرایط احیایی هیدرولیز می شوند و ساختار کروموفوریکی تجزیه شده و در نتیجه بی رنگ می شود پس باید حتما یک اکسید کننده ی ضعیف در خمیر چاپ وجود داشته باشد که مانع از این کار شود.

همچنین برای افزایش حلالیت و جذب رنگ روی پارچه افزودن یک جاذب الرطوبه مانند اوره به خمیر چاپ الزامیست.

 
منابع و اطلاعات بیشتر :

Textile Printing
Edited by Leslie W C Miles
Formerly Lecturer in Textile Chemistry, Department of Textiles, University of Manchester
Institute of Science and Technology, Manchester, UK

W.clarke ,An introduction to textile printing,1984

درباره نویسنده

مدیر

وبسایت Textile DB با هدف ارتقا صنعت نساجی وارد عرصه شده است و با بخش های علمی ٬ صنعتی و بازرگانی سعی دارد با فراهم آوردن امکانات لازم شرایط بهتری را برای قشر های مختلف از جمله دانشجویان ٬ اساتید و صنعت گران و فعالین اقتصادی بوجود آورد.

مطالب مرتبط

3 نظر

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

This site is protected by wp-copyrightpro.com